VOiH

Voih cu zeidah asi?
Voih cu a thurhnawmmi thli phunkhat(gas) asi. Kan eimi thil kha kan pawpi ah an i tawng hna. Pawpi nih a rial tik ah thli a hun i ser i voih kan timi ah a hung chuak.
Voih ah hin Nitrogen a tam bik. Cun, carbon dioxide, methane leh hydrogen- hna zong an i tel, a cheu le bang cu a an alh(kang) kho . Asinan, voih vialte ah hin methane an um thengloh.
Voih hi phin tampi a um. A nam(thu) le namlo, aw a phun phun a ngei fawn. Buaktlak in voih hi a nam(rimchia) ti a si. Gas chromatography seh i an zohfiannak ah cun methanethiol, hydrogen sulfide (arti thumi rim) leh dimethyl sulfide hna ai tel ruangah voih a namnak hi a si an ti. Voih chungah hin hrik fa tete (bacteria) le ek pelpawi ai cawh chih, ek chuahnak kua i a chuakmi a si ruang zongah a namnak hi a si, tiah an ti fawn.
Voikhat kan voih ah hin:
. Nitrogen: 20–90%
. Hydrogen: 0–50%
. Carbon dioxide: 10–30%
. Oxygen: 0–10%
. Methane: 0–10%, tluk an i cawh.
Voih tamter tu;
Pee a phun² ( bean), cawhnuk i sermi thil, khachuan rang, alu, khachuan sen, changvut ( wheat), kawhra, kawpi, zawngțah le a dang² hna zong an si. Vanțhat ngai asi mi cu fang (rice) nih hin thlichia (voih) a umter loh, fang tampi ei ruangah voih a tamter hleiloh tiah an ti. Kan voih a tam ah cun meh kan eimi, asiloah thildang kan eimi ruangah an si.
Zohkhenh ning: Punghman te i na voih na voih khawh ah cun i lawm, Voih khawhlo ruang ah Sii-inn ah a ummi an tlawmlo hih! Asinan, voih tamtuk/tlawmtuk ah cun ngandamnak a chambau ruangah a si. Kan eimi kha kan pawipi nih a rial kholoh i kan paw a chawng, thli nih kan paw a tum. Na voih a tlawmtuk asi ah cun atang lei i sii hna khi ei piak ding.
-galactosidaseenzymes,
-lactase,
-amylase,
-lipase,
-protease,
-cellulase,
-glucoamylase,
-invertase hi bantuk aa telmi sii hna nih hin pawpi rianțuan a bawmh i voih tlawmtuk/tamtuk ti bantuk ah a țha tak tak. Cun, laimi nih kan uar tak² mi sii pakhat cu digene hi asi.
Laimi le voih :
Minung hi voih angei lo mi kan um la loh dah. Asinan, voih kan hmuh ninh belte cu ai khat cio loh. Chekhat nih i phuhrunnak ngei bak lo i an voih thluahmah lio ah, cheukhat le minih an theih sual la tiah heh ai summi zong kan um ve. A hlei in mingo pawl hi voih kongah hin i phuhrunnak an ngei bakloh. Kan nih laimi cu triiit / treeet ti i mi hmai i kan voih sualah cun kan hmai a sen colh. Midang theih lai kan phang, voih lo bantuk ten kan i umter, voih kan i sumtuknak ah kan kepi kan tom caan zong a tlawmloh. Cun, mah lawng kan um caan ah hin i phinhrunnak ngeilo bak in kan voih ti hi, hi ca a reltu zong nih na tawn cangmi thil a si ko la.
Mirang pawl nih voih hi phun tampi'n an țhen;
1. Awchuaklo i voih – Sound of Silence
2. Peh thluahmah i voih – Unchained Melody
3. Meilul voih hnawh – Candle in the Wind
4. Thang pi i voih – Thundering Typhoons
5. I sum len ko na i voih ( a aw a saungai)– Beautiful Disaster
6. Ek ek pah i voih – It's raining men
7. I san i san i voih – I shall be released
8. Ruahli pi i voih (voih ceh) - Amazing grace
9. A tu le lek voih – Time after time
10. Zun zun pah i voih – One last breath
A cunglei i phun 10 chungah khin phun zeizat in dah na voih cang ???