Zatlangnun Remhnak

1. Phone chawnh ta loin mi len ah va kal hlah.

2. Zung ah siseh, Midang phun ah siseh, na nithawng kha natlang va pho hlah.

3. Mi inn na len ah na taka bawm, na bag kha na thutnak dingah va chia hlah.

4. Plastic bag pakhat chungah thil phun paoh senh chih in vak hlah.

5. Leng na chuah tikah inn umnak thilri he va chuak hlah.

6. Sui thilri pawl kha buai thlekthluk in I hruk hlah.

7. Inn chung pakhat na luh lai ah innka kingh loin lut hlah. Na fa le zong chim ve hna.

8. Na dangh lo ding a si ahcun, nangmah nih va sawm duh hlah.

9. Sehhlei (elevator) nan chuah tik ah chuah vai cuh tuk hlah. Innka pawng um mi kha a chuak hmasa awk a si.

10. Midang na mawtaw an in zulh tikah innka awn piak va philh phlah.

11. Movie zungah mi hmai na kal ah fum tein va kal hlah. Na phone va awng fawn hlah. Mi zeirel lomi minung ah an in rel lai.

12. Mikong va ceih hlah.

13. Kum, rumnak, inn chungkhar buainak, biaknak, ngandamnak, iduhdawtnak, laksawng, zumhawktlaknak le ningzak asimi kongah bia I el duh hlah. 

Nunziadawh Tlawmpal

1. Nu leh Pa a tihzah i a thangthat tu nih cun a mah le a mah, a thangthat tinak a si. Nu leh Pa cu Kan hmuhkhawhmi Pathian an si caah...

2. Mahnak i Upa tihzah le an biangaih hi mifim nun zia a si...

3. Mui leh thukboihnak in nunzia hi mi nih an zoh deuh...

4. Chungkhar dirhmun he aa tlak lo tuk i, i tamh a hmangmi hi an hnu lei in mi nih an nih sawh tawn hna...

5. Mobile phone hi a tha tuk ko na ten a tha lo lei i hmangtu kan tam ngai ngai. Setan hriamhrei ah aa chuak kho...

6. Meeting/Committee leh pumh/khawmhnak ah Phone Off/Silent i chiah hi philh lo a tha. Off/Silent i a chia duh lo mi hna hi mi tihzah mi an si theng loh...

7. Rithai sii hi minung tling lo i a kan tuah tu bik a si...

8. Minih an in chawnh tik ah kal pah salam le zeirel lo in chawn hna hlah. Mi uah pawl nun zia a si...

9. Awhrang pawngte ah Awnem a um ko khah. Mah kha tu kha rak hmang cang...

10. Rian nan tuannak ah tawpawh rittuk mi va si hlah. Hawitha na tawng sual lai lo...

Mifim Hna Chimmi

1) Thil herhlo mi a ruattu nihcun thilherh lo mi a tuah tawn.

2) Mah le mah nunzia i remh hi Khrihfabu, Khua le Rampi remnak hram a si.

3) Mithiam btk i um khawh peng a si ko nan, mifim btk cun um khawh peng a si loh.

4) Mi vialte nih hruhnak zawnte le fimnak zawnte kan ngei dih.

5) Hruaitu na sinak kong chimpeng a herh rih ah cun hruaitu tak tak na si rih lo tinak a si.

6) Na lung nganter lo in naa tinh mi tu nganter deuh.

7) A ho fa dah a si ti nak in zei btk minung dah a si ti hi a biapi deuh.

8) Hruaitu tha si ding cun hnu zultutha si hmasa a herh.

9) Cawnpiaktu tha si ding cun siangnhakchia tha si hmaisa si a herh.

10) Catialtu tha si ding cun carel zuam mi si hmasa a herh.

Cinkentlak Mifim Bia

1.I sumkhawhnak hi Sii thabik cu a si...

2.Zalon tuk hi nunhrawktu a si....

3.Na theihmi kha a dihlak in chimh hlah.Na thiammi vialte kha tuahthlu hlah..

4.Zei rian hman a tuanlo mi nih cun thilsual nganpi a tuah..

5.Mah hrang lawng a ruatmi nih cun palhnak nganpi a tuah cuahmah..

6.Mi phorhlaw nih cun a mah le a mah aa hrawk tawn..

7.Mi ngaihthiam hi a liannganbik phuhlam ning a si...

8.Phaisa tampi nih mino nun a hrawk...

9.Mi tangdor cu thilfir minak in aa miak deuh....

10.Mi nunnem nih a mah kong a chim bal loh...

11.Hringtu Nu um lo nak Inn cu a kingtuk...

12.Zei caan paoh i thangpi'n Nih hi mi lungtlawm sinak a langhter...

13.Na kawmhmi na hawi le in na sining a langhter.

14.Thil a theihmasa si i zuam, na holh tlawm law, fawiten na thin hanter hlah....

Bia Na Chim Tikah I Ralring

1. Sifak mi sin ah na rumnak kong va chim len hlah.
2. Mi ngandam lo mi sinah na ngandamnak kong va chim len hlah.
3. Thazaang a der mi sin ah na ṭhawngnak kong va chim len hlah.
4. Ngaihchia mi sin ah nai nuamhnak kong va chim len hlah.
5. Thongtla mi sin ah na zalongnak kong va chim len hlah
Mi dang an ngan fah lio ah na tuar pi khawh lo hna hmanh ah an fah chinnak bia cu chim lo dinin i ralring.

Zeiruangah Hme ???????

1) Zeiruangah hme "minung pakhat lunglomhnak hmanh a tuah kholo mi nih hin, mi vialte lunglomhter kai timh peng rih hnga"...???

2) Zeiruangah hme "ka sinak deu an chim ah kai lom ngai i, ka sinak tak tak an chim vialah ka thin han ne tung"... ???

3) Zeiruangah hme "midang caah bia tha tha ka chim i, keimah nih pakhat te hmanh ka zulh khawh hngalo".....???

4) Zeiruangah hme "ka theihve ding i a thalo mi bia hna hi, ngaih nuam ka ti khun hnga" ....???

5) Zeiruangah hme" hmailei kal ding a si mi nih hin, hnulei cuanh rianmang i ka dir peng rih hnga"....???

6) Zeiruangah hme "nunnak, a sunlawi ning ka hngalh ko nan, chantawinak ding thil lawngte ka tuah peng ko hnga"....???

7) Zeiruangah hme "ka sining i ai lom ding i cawnpiak ka si ko nan, ka siningah hin kai lomh khawh hngalo"....???

8) Zeiruangah hme keimah konglam hmanh fiang i kai hngalh hlanah hin, midang kongah ka va buai len hnga...???

9) Zeiruangah hme "tampi ngeih ka duh ko nan, tlawmpal te lawng tuan ka duh hnga"....???

10) Zeiruangah hme "nung ding i thihnak ramah hin, thihnak hi a tuarzia ka thiam khawh hnga lo"....???

11) Zeiruangah "hme kut-ke tlamtling ngei ko tung in, midang bawmhnak rum ro ka hngah peng hnga"....???

12) Zeiruangah hme "a kainak ding hlei dawnh hmasalo in, sangpi i kai kaa timh tawn hnga"....???

13) Zeiruangah hme "ka pawngkam mi nih hlawhtlinnak an hmuh tikah, ka lung a rak fah, ka ngeihchiat hnga ...???

14) Zeiruangah hme "mi tang ai dor kholo mi nih hin, mi vialte hi ka tang i ai dor dihah ka duh kun hnga ....???

15) Zeiruangah hme " mitha si ka duh ko nan, hnahchuahnak i ka khat peng hnga...???

16) Zeiruangah hme "voi tampi a tlu cangmi nih hin, midang an tluk tik ah ka nihsawh hna hnga".....???

17) Zeiruangah hme "tlamtlinlonak vawlei a si ti ka hngalh ko bu ah, tlamtlin cikcek kai timh hnga"...???

18) Zeiruangah hme " Midang vial zumhtlak si ding in ka duh lioah, keimah vial zumhtlak i ka um khawh hngalo....???

19) Zeiruangah hme "vawleicung hi cikhat hrang lawng a si ti ka hngalh ko nan, zungzal nunnak kong hi zei i ka rel hnga lo" ...???

20) Zeiruangah hme "thiltha tuahding tampi a um lio ah hin, thilthalo tuah nih a ka nuamhter khun hnga"....???

tiin, keimah le keimah kai hal theu tawn.....

Hawi Dawt, Na Ruatbal Maw?

1. Hi vawlei ceu dawh na hmuhkhawhnak ding i hringtu na NU temtuar nak hi na ruat bal maw?
2. Na ngakchiat lio i na Nu le na Pa an retheih ning kha na ruat bal maw?
3. Zawtfah, harnak na tawn caan i an dawtu hi na ruat bal maw?
4. Na nuamhkhawhnak ding ah harnak a tuar tu an um ti hi na ruat bal maw?
5.Man lo in niceu dawh na hmuhkhawh mi hna hi na ruat bal maw?
6.Man lo in thluachuah ruahti na hmuh mi hna hi na ruat bal maw?
7.Man lo in thlithiang na hmuhmi hna hi na ruat bal maw?
8.A ho dah a lak i an petu a si ti hi na ruat bal maw?
9.Ngandamnak na hmuhmi hna hi namgmah cawkmi a si loh ti hi na ruat bal maw?
10.Na cung i mi an thatning hna hi na ruat bal maw?
11.Na nuamh lio ah khan cheukhat cu mitthli he an um ti hi na ruat bal maw?
12. Rawl thaw2 na ei lio ah ei ding ngei loh ruangah cheukhat cu an nunnak a liam ti na ruat bal maw?
13.Ihphah chahpi cung i na ih lio ah ihnak hmanh ngei lo in lei car i a ril mi tampi an um ti hi na ruat bal maw?
14.Thilpuan tha tha na hruk lio ah hruk ding ngei lo in buri chia aa vurh mi an um ti hi na ruat bal maw?
15.Dam te i zing na thawh lio ah thihnak a tawngmi an um ti hi na ruat bal maw?
16.Zeitik caan poah ah a thi kho mi ka si ti hi na ruat bal maw?
17.Na thih tik ah na thlarua kalnak ding lam hi na ruat bal maw?

Mifim Bia

1.I sumkhawhnak hi Sii thabik cu a si...

2.Zalon tuk hi nunhrawktu a si....

3.Na theihmi kha a dihlak in chimh hlah.Na thiammi vialte kha tuahthlu hlah..

4.Zei rian hman a tuanlo mi nih cun thilsual nganpi a tuah..

5.Mah hrang lawng a ruatmi nih cun palhnak nganpi a tuah cuahmah..

6.Mi phorhlaw nih cun a mah le a mah aa hrawk tawn..

7.Mi ngaihthiam hi a liannganbik phuhlam ning a si...

8.Phaisa tampi nih mino nun a hrawk...

9.Mi tangdor cu thilfir mi nak in aa miak deuh....

10.Mi nunnem nih a mah kong a chim bal loh...

11.Hringtu Nu um lo nak Inn cu a kingtuk...

12.Zei caan paoh i thangpi'n Nih hi mi lungtlawm sinak a langhter...

13.Na kawmhmi na hawi le in na sining a langhter.

14.Thil a theihmasa si i zuam, na holh tlawm law, fawiten na thin hanter hlah....

ROBERT LOUISE STEVENSON- Robia

1. Lunglawmh ning cawng law,thil hmete zongah lunglawmh i zuam.
2. Na ti khawh chung thiltha tuah i zuam.
3. Na lungretheihter tuk hlah, vanchiatnak hi midangte cung lawngah si lo in, na cung zongah a tlung kho ti philh hlah.
4. Mivialte an lung na lawmhter kho loh ti thei law, na thang an chiatter nak nih na lung i hrawkter hlah.
5. Na inpa hna cu na cungah nawl ngeihter hna hlah.
6. Na Duhmi thil ah teirial ko.
7. Buainak chungah lut ve hlah law, khuaruah buainak hi lenglei buainak nak in mi a fahter deuh.
8. Na ngaihchiatter tu cu hrial khawh i zuam.
9. Huam/zuam mi tampi ngeih i tim.
10. Ngaihchiatnak le sualtuah duhnak cu i teiter hlah.
11. Nangmah nak i mi vanchia mi cungah thiltha tampi tuah i zuam.
12. Thil thaah buai law, mi buai nih cun ngaihchiat manhnak caan a ngei loh.

NIFA KAN NUNNAK AH HIN

@ Kan Tihzah dingmi : Kum Upa, Biaknak, Phunglam.

@ Duh Dingmi : Thianhlimnak, Zumhtlak sinak, Teirialnak.

@ Upat Dingmi : Dawtnak, Fimnak, Nunziadawh.

@ Ngeih Hrim2 Dingmi : Ralthatnak, lunglawmhnak, Thathawhnak.

@ I Tlaih dingmi : Biakam, Tangdornak, Thinsaunak.

@ Tei Dingmi : Vawlei, Thinlung, Tukforhnak.

@ I Ralrin Dingmi : Biaknak, Nunzia, Riantuan.

@ Kaltak Dingmi : Thathutnak, Lihchimnak, Mikongceih.

Fim Chimtu

NIFA KAN THUTDIRNAK AH HIN..,

1. Na awnmi a si ah cun, a khar zong philhhlah.

2. Na hmeh ruang i a ceu a si ah cun, a phihlei zong kha philhhlah.

3. Na awnmi a si ah cun, a hrenhlei zong philhhlah.

4. Na hrawhmi a si ah cun, i pheh duh hlah.

5. Na tuahkhawhlo ah cun, a thiammi fial ko hna.

6. Na hlanmi a si ah cun, a peklei kha philhhlah.

7. Na hnawmhter mi a di sh ah cun, na thianh than lai.

8. Na thialmi a si ah cun, a hmunah chia than.

9. Hman na duhmi thil kha midang ta a si ah cun, hal hmasa hna.

10. Nangmah he aa pehtlailo mi thilah va thlak len hlah.

NUN HI LAKSAWNG SUNGBIK A SI

& Mi na volhpamh hna hlan ah
-Holh a duh ngai ko nan a holh kholomi an um ti kha philhhlah.

& Rawl na eimi a thawt le thawtlo kong i na buai hlan ah
-Ei ding ngeilo i a vakvaimi tampi an um, ti kha philhhlah.

& Nihin, na tonmi harnak ruangah na phunzai sual maw?
- Nihin ah Thihnak a tawngmi an um ti philh hlah.

& Ka riantuanmi nih a ka simhtuk ti'n na phunzai bal maw?
- Riantuan ding ngeihlo ruangah lungrethei i a um mi an tampi ti kha philh hlah.

& Nan Run-Inn nih hawi Inn a tluk lo ruangah lungfak in na um sual maw?
- Umnak Inn ngeilo i a vak vaimi an tamning hi philhhlah.

& Na Nupi/Pasal cungah lungtlinlonak na ngeih ruangah an lungfahnak na tuah sual maw?
- Nupi/Pasal ngeih a duhtuk ko nan a ngei kholo/tawnglo mi tampi an um ti kha philh hlah.

& Na Innchung a hnawmh ruangah phunzai na hmang maw?
- Lamkam hnawmlak i a riakmi an tamning khi philhhlah.

& Motor/ Motor cycle na cit caan ah khin na phunzai tawn maw?
- Na kal cuahmahnak lamah khan cit ding ngei lo i ke i a kalmi an um ti kha philh hlah.

& Lungrethei, vansang i na um lio caan hna ah khin mi vanchiabik ah na ruat sualtawn maw?
- Hmaipanh le lunglomhnak he Pathian sinah lomhnak bia chim ko. Zei ruangah; 'thihnak chung in an luatter ruangah'

**** Nunnak hi Pathian laksawng sung a si... zei bantuk dirhmun i kan um zongah kan nih Pathian fale hna nih cun 'Pathian sin i lomnak biachim hi kan leiba nganbik si hram ko seh'.

Biak-Inn Chungah

A. Pa Caah:

1) Pathian biak Inn i kan i khawmh tik ah kan thilpuan ngeihmi chung i a thabikmi, i hruk ah a tha.

2) Caan ngeitu, Pulpit, hmailei i a thuding na si ah cun angki bansau; coat angki na neih ah cun a tha chin chin.Buut kedenh i denh nan i denh ah hin zoh a dawh ngai ngai. Mipi hmai ah zohdawh ten i hruk/aih a tha.

B. Nu Caah;
1) Pathian biakInn i kan i khawmh tik ah thianghlim te le zohdawh te’n i hruk/aih hi a thabik. Bawngbi thluan, angki pantukmi (taksa a langkho mi), angki hnawng kautuk mi le fenherh a ching tukmi, angki ban a tawituk mi le i tektukmi te hna hi i hruklo ah a tha.
2) Pathian biak inn i kan i khawmh tik ah hni(lai hni theng a si lo zongah) i fenh hi zoh a dawh bik ko.
3) Hmaithuh (Make up) hman hi hmai a dawhter i caan kan ngeih ko ah cun dawhten i tamh ding. (a luantuk silo in)
4) Sahdah/khaini hmawmmi na si zongah Biakinn chungah cun i sum khawh i zuam.

C. Kan Dihlak Caah;

1) Kan i khawmhtik ah Bible leh Hla cauk hi pello ten ken i zuam cio hna u sih.

2) Biak Inn chung kan luh bak in kan pum Pathian sinah apnak(thlacam) ngeih a tha.

3) Khawmh lio ah hin a si khawhah cun leng chuahlo i zuam ding (Poiherh tak tak kan ngei ti a si lo ah cun).

4) Biak Inn chung kan lih lai ah kan Mobile Phone hi switch off a silo ah awnlo ding in (Silent) chiah a tha. Biak Inn chungah Phone hi dehlo ah a thabik.

5) Biak Inn chung hi kan zah hrim hrim awk a si, pawngkam mi he biaruah, thil ei, sahdah/khaini hmawm, kunya, khai cek, carel, hnu/hmai i her lengmang tibantuk hi hrial i zuam cio hna u sih.

6) Khawmhlio ah mi nau(ngakchia) cawi piak/lomh hmanlo ding. (A nu a um ko ah cun).