Friday, March 9, 2018

Vawleicung University Hlun Bik Hna

1. University of Bologna
Hi Sianginn hi 1088 kum ah rak dirh mi asi. Bologna khuapi, Italy ram ah a um mi asi. Hi Sianginn hi hngetek tampi a nei mi asi, cu hna cu..Imola, Ravenna, Forli, Cesena, Rimini an si, an hmunpi cu..Buenos Aires asi. University of Bologna cu vawleicung University lak ah a hlunbik mi asi.

2. University of Paris
Paris khuapi ummi asi. 1150 hrawngah official in recognized tuah mi asi. Kum zabu 12 i rak dirhmi asi.

3. University of Oxford
England ram Oxford khuapi i ummi asi. Hi Sianginn hi zeitik ah dah rak sak le dirh asi hi fiang tein an theilo. 1096 kum ahhin an ruah, i 1167 ahhin chikkhatteah a țhangcho tiah an ti. Cucu Henry II nih mirang Sianghngakchia pawl kha University of Paris ah kai lo dingin a rak kham hna kha chirhchan in an zumhmi asi.

4. University of Cambridge
Kum 1209 kum ah an rak dirh. Oxford University ah buainak a um deuh caah cathiam,mifim hna nih Oxford an chuah tak hnu ah dirh asi. 1231 kum ah Siangpahrang theihpi mi a rak si. UK i Cambridge khuapi ah a ummi asi. Hi University hi Mirang holh in Sianginn tuahmi hmasabik pahnihnak asi.

5. University of Salamanca
Spain ram Salamanca khuapi i ummi Sianginn asi. Kum 1218 kum ah King Alfonso IX nih a rak dirhmi asi. Cozah theihpi mi Sianginn asi. Spain ram ahcun University hmasabik asi.

6. University of Padua
Italy ram Padua khuapi i ummi asi i, Bologna University cu cathiam sang pawl nih an chuah tak hnu 1222 kum ah dirh mi asi. Hi sianginn i an rak cawn hmasa cem mi subject hna cu Law le Theology an si. 2009-2010 kum hrawng ah 65,000 sianghngakchia an um.

7. University of Naples Federico II
Italy ram Naples khuapi chung um mi sianginn a si. Frederick II nih HOLY ROMAN EMPIRE chan lio June 05, 1224 kum ah a rak dirh mi asi. Thomas Aqunas timi Catholic Theologian le philosopher tii theihmi pa cu hi sianginn i a dihmi pa asi.

8. University of Toulouse
Toulouse khuapi France ram i um mi asi. 1229 kum ah dirhmi asi, adirhtu hi mi pathum, li an si. Bishop Foulqes de Toulouse hi a dirhtu ah ai telve mi asi.

9. University of Siena
Siena khuapi Italy ram ram chung ummi sianginn asi. 1240 kum ah dirhmi asi. Studium Senese ti zong ah minih khawh ngai mi le theih mi Law le Medicine lei cawnnak sianginnpi asi. 1808-1815 kum karlak hi Napoleonic ruangah a rak i din bal. 1990 kum ah 750th Anniversary an tuah.

10. University of Valladolid
Spain ram Valladolid khuapi chung um sianginn asi. Alfonso VIII of Castile nih 1241 kum ah a rak dirh mi asi. Hi sianginn nih Cachimtu minung 2,000 renglo a neitu sianginn asi.

(www.vanvanet.com chungin ka lak mi a si)

BIBLE THEIHTLEI DAL 2 NAK

    Biakamhlun : Tialtu, Kum(caan), Tinhmi, Tawh, Dal(ngan)
1.      Genesis
C  Tialtu               _          Moses
C  Kum                _          1450-1410 BC
C  Tinhmi             _          Thilser, Iremnak, Hrinsortu
C  Tawh               _          3:15; 12:3
C  Dal                  _          50
2.      Exodus
C  Tialtu               _          Moses
C  Kum                _          1450-1410 BC
C  Tinhmi             _          Kamh, Raithawinak, Chinchiahnak,
                                    Riahbuk/Thlam(tent)
C  Tawh               _          6:6 ; 19:5-6
C  Dal                  _          40
3.      Leveticus
C  Tialtu               _          Moses
C  Kum                _          1450-1410 BC
C  Tinhmi             _          Thianhlimnak, Pekchanhnak, Raithawinak
C  Tawh               _          17:11 ; 20:7-8
C  Dal                  _          27
4.      Number
C  Tialtu               _          Moses
C  Kum                _          1450-1410 BC
C  Tinhmi             _          Phunzai(Gramble), Thianhlimnak, Riahbuk
C  Tawh               _          14:22 ; 26: 12
C  Dal                  _          36
5.      Deutronomy
C  Tialtu               _          Moses 
C  Kum                _          1450-1410 BC           
C  Tinhmi             _          Iremnak, Raitawinak, Hngalh Zungzalnak,
 Thluachuahnak, Chiatserhnak           
C  Tawh               _          10:12 ; 30:19-20         
C  Dal                  _          34
6.      Joshua
C  Tialtu               _          Joshua
C  Kum                _          1400-1370 BC
C  Tinhmi             _          Raithawinak, Biakam, Raltthatnak
C  Tawh               _          1:8 ; 11:23
C  Dal                  _          24
7.      Biaceihtu
C  Tialtu               _          Samuel
C  Kum                _          1050-1410 BC
C  Tinhmi             _          Tuahsual, Tahnak, Kamhnak, Biaceihtu, Pathian
                                    Thlarau
C  Tawh               _          2:20 ; 21:25
C  Dal                  _          21
8.      Ruth
C  Tialtu               _          Samuel
C  Kum                _          1050 le 500 BC
C  Tinhmi             _          Bawinak, Atthawngbik, Vakhamhtu
C  Tawh               _          1:16 ; 3:11
C  Dal                  _          4
9.      I Samuel
C  Tialtu               _          Samuel le Gad
C  Kum                _          930 BC
C  Tinhmi             _          Thlacam(pray)
C  Tawh               _          13:14 ; 15:22
C  Dal                  _          31
10.  II Samuel
C  Tialtu               _          Samuel le Nathan
C  Kum                _          930 BC
C  Tinhmi             _          David; Pathian thinlung ngei
C  Tawh               _          7:12 ; 22:21
C  Dal                  _          24
11.  I Siangpahrang
C  Tialtu               _          Jeremieh
C  Kum                _          550 BC
C  Tinhmi             _          Siangpahrang ram a tthennak
C  Tawh               _          9:4 ; 11:11
C  Dal                  _          22
12.  II Siangpahrang
C   Tialtu              _          Jeremiah
C  Kum                _          560-538 BC
C  Tinhmi             _          Siangpahrang ram chungin saltannak
C  Tawh               _          17:22-23
C  Dal                  _          25
13.  I Chanrelnak
C  Tialtu               _          Ezara
C  Kum                _          425 BC
C  Tinhmi             _          David Siangpahrang, Jerusalem, Tlangbawi
C  Tawh               _          17:11-14
C  Dal                  _          29
14.  II Chanrelnak
C  Tialtu               _          Ezara
C  Kum                _          425 BC
C  Tinhmi             _          David Siangpahrang, Jerusalem, Tlangbawi
C  Tawh               _          17:11-14
C  Dal                  _          36
15.  Ezara
C  Tialtu               _          Ezara
C  Kum                _          438-457 BC
C  Tinhmi             _          Biakinn remhtthannak(tungtthannak)
C  Tawh               _          1:37 ; 10
C  Dal                  _          10
16.  Nehemiah
C  Tialtu               _          Ezara
C  Kum                _          445-427 BC
C  Tinhmi             _          Kulhnak vampang remhthannak
C  Tawh               _          6:15 ; 8:8
C  Dal                  _          13
17.  Ester
C  Tialtu               _          Mordekai(a si kho men)
C  Kum                _          465 BC
C  Tinhmi             _          Vanruat tthan, A dih cangmi ruahtthan
C  Tawh               _          4:13 ; 8:17
C  Dal                  _          10
18.  Job
C  Tialtu               _          Samuel
C  Kum                _          2000-1800 BC
C  Tinhmi             _          Harsat tuarnak
C  Tawh               _          2:3
C  Dal                  _          42
19.  Salm
C  Tialtu               _          David
C  Kum                _          1000-300 BC
C  Tinhmi             _          Thangtthatnak, Cawimawi
C  Tawh               _          150:6
C  Dal                  _          150
20.  Phungthlukbia
C  Tialtu               _          Solomon
C  Kum                _          950-700 BC   
C  Tinhmi             _          Fimnak, Hngalhthiamnak, I cawnpiaknak,
                                    Pathianttihnak
C  Tawh               _          1:7
C  Dal                  _          31
21.  Phungchimtu
C  Tialtu               _          Solomon
C  Kum                _          971-931 BC
C  Tinhmi             _          Zeihmanhlo
C  Tawh               _          2:24 ; 12:13
C  Dal                  _          12
22.  Solomon Hla
C  Tialtu               _          Solomom
C  Kum                _          965 BC
C  Tinhmi             _          Nungak/Tlangval : I duhnak
C  Tawh               _          6:3
C  Dal                  _          8
23.  Isaiah
C  Tialtu               _          Isaiah
C  Kum                _          740-680 BC   
C  Tinhmi             _          Ngeihthiamnak, Tlanhtu, Felnak, Zalonnak, I
 hnemhnak
C  Tawh               _          9:6-7 ; 53:6
C  Dal                  _          66
24.  Jeremiah
C  Tialtu               _          Jeremiah
C  Kum                _          625-585 BC
C  Tinhmi             _          I Ngeihchihnak, Remhtthannak
C  Tawh               _          7:23 ; 8:11
C  Dal                  _          52
25.  Tahnakhla
C  Tialtu               _          Jeremiah
C  Kum                _          585/6 BC
C  Tinhmi             _          Tuarnak Langhter
C  Tawh               _          2:5 ; 3:22
C  Dal                  _          5
26.  Ezekiel
C  Tialtu               _          Ezeziel
C  Kum                _          572-570 BC
C  Tinhmi             _          Pathian Lianngannak
C  Tawh               _          36:24-26
C  Dal                  _          48
27.  Daniel
C  Tialtu               _          Daniel
C  Kum                _          537 BC
C  Tinhmi             _          Isreal cungah Pathian a tinhmi
C  Tawh               _          2:20-27
C  Dal                  _          12
28.  Hosea
C  Tialtu               _          Hosea
C  Kum                _          710 BC
C  Tinhmi             _          Isreal sinah Pathian dawtnak le zumhawk A
                                      tlaknak
C  Tawh               _          4:1 ; 11 ;7,9
C  Dal                  _          14
29.  Joel
C  Tialtu               _          Joel
C  Kum                _          835 BC
C  Tinhmi             _          Pathian nii sunglawi le tihnung, Khuaruahhar
C  Tawh               _          2:11
C  Dal                  _          3
30.  Amos
C  Tialtu               _          Amos
C  Kum                _          755 BC
C  Tinhmi             _          Biaceihtu, Dik(tling)nak, Felnak
C  Tawh               _          5:24
C  Dal                  _          9
31.  Obidiah
C  Tialtu               _          Obidiah
C  Kum                _          586 BC
C  Tinhmi             _          Bawipa Nii
C  Tawh               _          1:4
C  Dal                  _          1
32.  Jonah
C  Tialtu               _          Jonah
C  Kum                _          760 BC
C  Tinhmi             _          Tho, I timcang, Zul
C  Tawh               _          4:11
C  Dal                  _          4
33.  Mikah
C  Tialtu               _          Mikah
C  Kum                _          700 BC
C  Tinhmi             _          Zangfahnak, Tlawmte a tangmi
C  Tawh               _          4:3
C  Dal                  _          7
34.  Nahum
C  Tialtu               _          Nahum
C  Kum                _          663-612 BC
C  Tinhmi             _          Sual, Cat(lok)
C  Tawh               _          1:7
C  Dal                  _          3
35.  Habakuk
C  Tialtu               _          Habakuk
C  Kum                _          606-604 BC
C  Tinhmi             _          Zumhnak, Ngeihchiatnak
C  Tawh               _          2:24
C  Dal                  _          3
36.  Zephaniah
C  Tialtu               _          Zephaniah
C  Kum                _          625 BC
C  Tinhmi             _          Bawiapa Nii
C  Tawh               _          1:2
C  Dal                  _          3
37.  Haggai
C  Tialtu               _          Haggai
C  Kum                _          520 BC
C  Tinhmi             _          Pathian Nii
C  Tawh               _          1:2
C  Dal                  _          2
38.  Zekhariah
C  Tialtu               _          Zekhariah
C  Kum                _          520-518 BC
C  Tinhmi             _          Bawipa Nii
C  Tawh               _          4:6
C  Dal                  _          14
39.  Malakhi
C  Tialtu               _          Malakhi
C  Kum                _          450-400 BC
C  Tinhmi             _          Thlahmi, Tlangbawi, Felnak le Biaceihnak
C  Tawh               _          3:1
C  Dal                  _          4
XI.       Biakaamthar : Tialtu, Kum(caan), Tinhmi, Tawh, Dal(ngan)
1.      Matthai
C  Tialtu               _          Matthai
C  Kum                _          58-68 AD
C  Tinhmi             _          Jesuh cu Bawi a si
C  Dal                  _          28
2.      Marka
C  Tialtu               _          Marka
C  Kum                _          55-65 AD
C  Tinhmi             _          Jesuh cu Sal
C  Tawh               _          10:43,45 ; 8:34-57
C  Dal                  _          16
3.      Luka
C  Tialtu               _          Luka
C  Kum                _          55-65 AD
C  Tinhmi             _          Jesuh cu Minung fapa
C  Tawh               _          19:10 ; 1:3
C  Dal                  _          24
4.      Johan
C  Tialtu               _          Johan
C  Kum                _          85-100 AD
C  Tinhmi             _          Jesuh cu Pathian fapa
C  Tawh               _          1:11-13 ; 20:30-31
C  Dal                  _          21
5.      Lamkaltu
C  Tialtu               _          Luke
C  Kum                _          62 AD
C  Tinhmi             _          Khrihfabu thanlianhnak
C  Tawh               _          1:8 ; 2:42-43
C  Dal                  _          28
6.      Rom
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          57 AD
C  Tinhmi             _          Pathian a diknak or Felnak
C  Tawh               _          1:6-17 ; 3:21-25
C  Dal                  _          16
7.      I Korin
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          56 AD
C  Tinhmi             _          Taksa nun siamremhnak
C  Tawh               _          6:19-20 ; 10:12-13
C  Dal                  _          16
8.      II Korin
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          60 AD
C  Tinhmi             _          A rianttuannak ah a ralring(veng)
C  Tawh               _          4:5-6 ; 5:17-19
C  Dal                  _          13
9.      Galati
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          49 AD
C  Tinhmi             _          Nawlbia tangah zalonnak
C  Tawh               _          2:20-21 ; 5:1
C  Dal                  _          6
10.  Efisa
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          60-64 AD
C  Tinhmi             _          Khrih taksa dinnak
C  Tawh               _          4:1-3 ; 2:8-10
C  Dal                  _          4
11.  Philipi
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          62 AD
C  Tinhmi             _          Jesuh Nunnak
C  Tawh               _          1:21 ; 4:12
C  Dal                  _          4

12.  Kolose
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          60 AD
C  Tinhmi             _          Khrih chung Nunnak
C  Tawh               _         
C  Dal                  _          4
13.  I Thesalon
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          50 AD
C  Tinhmi             _          Khrih thawhtthannak, Thianhlimnak
C  Tawh               _          4:14
C  Dal                  _          5
14.  II Thesalon
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          51/52 AD
C  Tinhmi             _          Pathian mi theihthiamnak
C  Tawh               _          2:2-3 ; 3:5-6
C  Dal                  _          3
15.  I Timote
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          62 AD
C  Tinhmi             _          Khrihfabu Hruaitu rian
C  Tawh               _          3:15
C  Dal                  _          6
16.  II Timote
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          65-67 AD
C  Tinhmi             _          Pathian rianttuan I tuarnak
C  Tawh               _          2:3-4 ; 3:14-17
C  Dal                  _          4
17.  Titas
C  Tialtu               _          Paul
C  Kum                _          62-63 AD
C  Tinhmi             _          Khrihfabu Hruaitu hna
C  Tawh               _          1:5 ; 3:8
C  Dal                  _          3
18.  Philimon
C   Tialtu              _          Paul
C  Kum                _          60 AD
C  Tinhmi             _          Bawi, Ngeihthiamnak
C  Tawh               _          1:15-16
C  Dal                  _          1
19.  Hebru
C  Tialtu               _          Fianglo (Micheu nih cun Paul ttialmi a si an ti)
C  Kum                _          70 AD
C  Tinhmi             _          Khrihfa snag deuhnak
C  Tawh               _          4:14-16 ; 12:1-2
C  Dal                  _          13
20.  Jeim
C  Tialtu               _          Jeim
C  Kum                _          44-45 AD
C  Tinhmi             _          Zumhnak le Thiltinh
C  Tawh               _          1:19-22 ; 2:14-17 ; 1:14,22
C  Dal                  _          5
21.  I Peter
C  Tialtu               _          Peter
C  Kum                _          65-66 AD
C  Tinhmi             _          Khrih tuarnak
C  Tawh               _          1:10-12 ; 4:12-13
C  Dal                  _          5
22.  II Peter
C  Tialtu               _          Peter   
C  Kum                _          65-66 AD
C  Tinhmi             _          Kilvennak nih cawnpiaknak dik(hman)lo a doh.
C  Tawh               _          1:20-21 ; 3:9-11
C  Dal                  _          3
23.  I Johan
C  Tialtu               _          Johan
C  Kum                _          95 AD
C  Tinhmi             _          Pathian he I pawlkomhnak
C  Tawh               _          1:3-4 ; 5:11-13
C  Dal                  _          5
24.  II Johan
C  Tialtu               _          Johan
C  Kum                _          95 AD
C  Tinhmi             _          Dik(fel)lo tak in I pawlkomhnak
C  Tawh               _          1:20-21 ; 3”9-11
C  Dal                  _          1
25.  III Johan
C  Tialtu               _          Johan
C  Kum                _          95 AD
C  Tinhmi             _          Unau a kommi hna Nomhnak
C  Tawh               _          1:11
C  Dal                  _          1
26.  Judas
C  Tialtu               _          Judas
C  Kum                _          75,80 AD
C  Tinhmi             _          Zumhnak
C  Tawh               _          1:1-3
C  Dal                  _          1
27.  Biathlam
C  Tialtu               _          Johan
C  Kum                _          95-96 AD
C  Tinhmi             _          Khrih a rak kirthan lai ti chimnak
C  Tawh               _          1:19 ; 19:11-15
C  Dal                  _          22
XII. Biakamhlun le Isreal Siangpahrang Hna
1.      Biakamhlun ah Biaceihtu  chan lio hi BC 1200 in 1000 tiang a si.
                          Hi lio ah Biaceihtu le an min:-
v  Othniel
v  Ehud
v  Shamgar
v  Deborah
v  Gideon
v  Tola
v  Jair
v  Jephthat
v  Ibzan
v  Elon
v  Abdon
v  Samson
Hi hna 12 nihhin Bia an rak ceih hna.
2.      Isreal Siangpahrang Hna
v  Saul     -           Kum 40 chung abawi(1095) (Lam 13:21)
v  David  -           Kum 40 chung abawi(1000) (I Siangpa. 2;11)
v  Solomon-         Kum 40 chung abawi(1015) (I Siangpa. 11:42)
                    Isreal Siangpahrang Ram a tthen hnu ah:  Chaklei “Samaria” Siangpahrang le  Thlanglei “Jerusalem” Siangpahrang Ram hna an si.    

XIII. Chaklei “Samaria” Siangpahrang Hna le An Uk Kum :-
                                    { Northen Kingdom }
1.      Jeroboam         -           Kum 22 chung a uk.    931-901 BC
                            (I Siangpa. 11:26 , 14:20 ; II Chanrel. 9:29, 1:2)
2.      Nadah             -           Kum 2 chung a uk.      910-908 BC
                            (I Siangpa. 15:25-28)
3.      Basha              -           Kum 24 chung a uk.    909-885 BC
                            (I Siangpa 15:27,16:7 ; II Chanrel. 16:1-6)
4.      Elah                 -           Kum 2 chung a uk.      885-883 BC
                            (I Siangpa. 16:6-14)
5.      Zimri               -           Ni 7 chung a uk.          885 BC
                             (I Siangpa.16:9-20)
6.      Omri                -           Kum 12 chung a uk.    885-873 BC
                             (I Siangpa. 16:15-28)
7.      Ahab               -           Kum 22 chung a uk.    874-852 BC
                             (I Siangpa. 6:28, 22:40 ; II Chanrel. 18:1-34)
8.      Ahaziah           -           Kum 2 chung a uk.      852-851 BC
                             (I Siangpa.22:40, 1:18 ; II Chanrel. 20:35-37)
9.      Joram               -           Kum 12 chung a uk.    841-813 BC
                             (II Siangpa. 9:1-10:36 ; II Chanrel. 22:7-12)
10.   Jehu                -           Kum 28 chung a uk.    841-813 BC
                             (II Siangpa. 9:1-10:36 ; II Chanrel.22:7-12)
11.  Jehoahaz          -           Kum 17 chung a uk.    841-797 BC
                             (II Siangpa. 13:1-9)
12.  Jehoasha          -           Kum 16 chung a uk.    798-782 BC
                             (II Siangpa.13:10-14,25:17:24)
13.  Jeroboam II     -           Kum 41 chung a uk.    793:752 BC
                             ( II Siangpa. 19:23-29)
14.   Zechariah       -           Kum 6 chung a uk.      793-752 BC
                             (II Siangpa 19:23-29 ; 15:12)
15.  Shallum           -           Kum 1 chun a uk.        752 BC
                             (II Siangpa.15:10-15)
16.  Menahem        -           Kum 10 chung a uk.    752-742 BC
                             (II Siangpa 15:22-26)
17.   Pekahiah         -           Kum 2 chung a uk.      742-740 BC
                             ( II Siangpa 15:22-26 )
18.   Pekah             -           Kum 20 chung a uk.    740-722 BC
                             (II Siangpa 15:27-31, 25:5-8)
19.  Hosea              -           Kum 9 chung a uk.      781-721 BC
                            (II Siangpahrang 15:30-17:6)
XIV. Thlanglei “Jerusalem” Siangpahrang Hna le An Uk Kum :-
                        Southern Kingdom
1.      Rehoboam                   -           Kum 17 chung a uk.    931-914 BC
                                         (I Siangpa 11:42,14:31 ; II Chanrel 9:31, 12:16)
2.      Abijam                                    -           Kum 3 chung a uk.      941-911 BC
                                         (I Siangpa 14:31,15:8 ; II Chanrel 13:1-22)          
3.      Aso                              -           Kum 41 chung a uk.    911-870 BC
                                         (I Siangpa 15:8-14 ; II Chanrel 14:1; 16:14)
4.      Jehoshaphet                 -           Kum 25 chung a uk.    873-848 BC
                                         (I Siangpa 22:41-59 ; II Chanrel 17:1-20:37)
5.      Joram                           -           Kum 8 chung a uk.      853-845 BC
                                         (II Siangpa 8:24 ; II Chanrel 21:1-20)
6.      Ahaziah                       -           Kum 1 chung a uk.      841 BC
                                         (II Siangpa 8:24-9:29 ; II Chanrel 22:1-9)
7.      Athaliah                      -           Kum 6 chung a uk.      841-835 BC
                                         (II Siangpa 11:1-20 ; II Chanrel 22:10-24:27)
8.      Joash                           -           Kum 40 chung a uk.    835-795 BC
                                         (II Siangpa 11:1-12:21 ; II Chanrel 22:10 -24:27)
9.      Amaziah                      -           Kum 20 chung a uk.    796-767 BC
                                         (II Siang 14:1-20 ; II Chanrel 25:1-28)
10.   Uzziah                        -           Kum 52 chung a uk.    792-740 BC
                                          (II Siangpa 15:1-7 ; II Chanrel 16:1-23)
11.   Jotham                        -           Kum 16 chung a uk.    750-536 BC
                                          (II Siangpa 15:32-38 ; II Chanrel 27:1-9)
12.  Ahaz                            -           Kum 16 chung a uk.    735-719 BC
                                          (II Siangpa 16:1-20 ; II Chanrel 28:1-27)
13.  Hezekiah                     -           Kum 29 chung a uk.    716-687 BC
                                         (II Siangpa 18:1-20:21 ; I Chanrel 29:1-32:33)
14.  Manasseh                    -           Kum 55 cung a uk.      697-648 BC
                                         (I Siangpa 21:1-18 ; II Chanrel 33:1-20)
15.  Amon                          -           Kum 2 chung a uk.      643-641 BC
                                         (II Siangpa 29:19-26 ; II Chanrel 33:21-25)
16.  Josiah                          -           Kum 31 cung a uk.      643-641 BC
                                         (II Siangpa 22:1-23:30 ; II Chanrel 34:1-35:57)
17.  Jehoahaz                      -           Thla 3 chung a uk.       609 BC
                                         (II Siangpa 23:31-33 ; II Chanrel 36:12-4)
18.  Jehoiakim                    -           Kum 11 chung a uk.    609-548 BC
                                       (II Siangpa 23:34-24:25 ; II Chanrel 36:5-7)
19.  Jehoiachin                   -           Thla 3 chung a uk.       598 BC
                                       (II Siangpa 24:6-16 ; II Chanrel 24:6-16)
20.  Zedikiah                      -           Kum 11 chung a uk.    597-586 BC
                                        (II Siangpa 24:17-25:30 ; II Chanrel 36:11-21)
 
            Isarael Thlahtu Phun 12 / Jacob Fapa le 12
a)      Reuben
b)      Simom
c)      Levi
d)     Judah
e)      Isakhar
f)       Zebulun           (Mah hna 6 hi Leah fa an si)
g)      Josef
h)      Benjamin         (Mah hna 2 hi Rechel fa an si)
i)        Dan
j)        Naftali             (Mah hna 2 hi Rechel salnu Bilhah fa an si)
k)      Gad
l)        Asher               (Mah hna 2 hi Lead salnu Zilpah fa an si.
m)    Dinah                          (Genesis 35:23-26)`
Israel thlahtu 12 cu a cunglei I kan tialmi hna hi an si. Dinah hi Jacob fa a si ve ko nain relchih a si lo.
Jesuh Zultu 12 Hna :-
a)      Simon(Peter)
b)      Andru
c)      Jeim
d)     Johan
e)      Filip
f)       Bartholomew
g)      Thomas
h)      Matthai
i)        Jeim
j)        Tadias
k)      Simon
l)        Judah Iskariot             (Matthai 10:2-4)

XV.  Jesuh Thil Khauruahhar Tuahmi :-
v  Ti kha zuu(misur zu) ah a canter.(Johan 2:1-11)
v  Cozah Bawi(Noble Man) fapa a damter.(Johan 4:46:54)
v  I pumhnak inn ah khuachia tuahmi a damter.(Luka 4:31-37)
v  Simon Peter I a Pi(wife’s mother) a zawt a damter.(Luka 4:38-39)
v  Khuachia tuahmi le a zawmi damternak….(Matthai 8:16-17 ; Luka 4:40)
v  Nga tampi a tleihter hna..(Luka 5:1-7)
v  Thinghmui a damter.(Luka 5;12-16 ; Matthai 8:1-4)
v  A zengmi a damter. (Matthai 9:1-8; luka 5:17)
v  Kebei a damter.(Johan 5:1-9)
v  Kut zengmi a damter.(Luke 6:6-11)
v  Fahnak tuarmi a phunphun(a zawmi hna) a damter.(Matthai 12:14-16)
v  Rom ralbawi I a salpa a zawtnak in a damter.(Matthai 8:5-13)
v  Nuhmei fapa, thihnak in a thawhter.(Luka 7:11-15)
v  Mitcaw, Hnachet, Khuachia tuahmi a damter.(Matthai 12:22-23 ; Luka 11:14-20)
v  Thlichia le Tilet a deihter.(Matthai 8:23-27)
v  Khuachia tuahmi 2 a damter.(Matthai 8:28:34)
v  Bawi pakhat fanu, a thihnak in a thawhter.(Matthai 9:18:26)
v  Kum 12 chung thichuakmi nu a damter.(Matthai 9:20-22)
v  Mitcaw 2 a damter.(Matthai 9:27-31)
v  Khuachia tuah ruangah a holh kholo mi  a damter.(Matthai 9:32-34)
v  Mi 5000 rawl a dangh hna.(Matthai 14:15-21)
v  Jesuh, ti cungah a ke in a kal.(Matthai14:24-27)
v  Nuhmei fanu, Khuachia tuahmi a damter.(Matthai 15:21-28)
v  Hnachet, Holh kholo, Kebei, Mitcaw, etc. a damter hna.(Matthai 15:29-31 ; Marka 7:31-35)
v  Mi 4000 rawl a dangh hna. (Matthai 25:32-39)
v  Bethsaida khua mitcawpa a damter.(Marka 8:22-26)
v  Ngakchiapa Khuavang nih a tuahmi a damter.(Marka 9:17-29)
v  Nga kaa chungin phaisa a chuahter.( Matthai 17:24-27)
v  A chuahka in a mit a cawmi a damter.(Johan 9:1-8)
v  A ke le a kut a phingmipa a damter.(Luka 14:1-6)
v  Mithi “Lazaruh” a thawhter.(Johan 11:17,11:44)
v  Thinghmui 10 a damter hna.(Luka 17:11-19)
v  Jerikoh khua ah mitcaw a damter.(Matthai 20:29-34)
v  Theipi kung chiat a serh. (Mattai 21:18-22)
v  Tlangbawi ngansal, Hna(ear)  a damter.(Luka 22:47-51 ; Johan 18:10)
v  Nga tamtuk a tleihter hna, thihnak in a thawh hnu ah a zultu hna sinah a lang. (Johan 21:1-14)
v  Mipa chung I khuachia a ummi kha 200 an si.(Marka 5:15)
v  Simon Peter nih sur in a tleihmi(nga) kha 153 an si. (Johan 21:11)
v  Jesuh, vawlei a len lio ah mithi 3 a thawhter.(Luka 8:54 ; Johan 11:43 ; Johan 6:51)

*      Bible Hmanning(Torminology)
·         Bible hi Greek holh “Bibilion” in a ra, a sullam cu “Cauk” le “Cazual” ti a si. (Luka 4:17)
·         Bible (Scripture) hi Thlarau Thianghlim (Pathian) thawchuahhnawh- (inspire), biakamnak (Covenant) tiah kawh/auh a si. (II Timote 3:16 ; II Peter 3:16)
·         Pathian Bia ti hi Biakamhlun le Biakamthar ah a hman.(Matt.15:6 ; Johan 10:35 ; Hebru 4:12 ; II Peter 3:16)
XVI.    Israel Profet Cheukhat Hna An Min Le An Riantuan Caan
                                i.            Elijah               -           ( BC 670-845 hrawng)
                              ii.            Elisha              -           ( BC 850-800 hrawng)
                            iii.            Amos               -           ( BC 770-750 hrawng)
                            iv.            Hosea              -           ( BC 750-722 hrawng)
                              v.            Isaiah               -           ( BC 750-690 hrawng)
                            vi.            Micah              -           ( BC 740-685 hrawng)
                          vii.            Zephaniah       -           ( BC 635-620 hrawng)
                        viii.            Jeremiah          -           ( BC 626-586 hrawng)
                            ix.            Habakkuk        -           ( BC 615-590 hrawng)
                              x.            Nahum                        -           ( BC 612 hrawng)
                            xi.            Obadiah          -           ( BC 605-538 hrawng)
                          xii.            Ezelkiel           -           ( BC 593-571 hrawng)
                        xiii.            Daniel              -           ( BC 500 hrawng)
                        xiv.            Haggai             -           ( BC 520 hrawng)
                          xv.            Zechariah        -           ( BC 520-518 hrawng)
                        xvi.            Malakhi           -           ( BC 440 hrawng)
John Schwarz tialmi “Christian Faith” cauk chungin lakmi a si.       
XVII. 
ü  Dinnak nih a chuahpi mi theipar
1)      Miphun a lianngan tertu a si( Phungthluk. 14:34)
2)      Khua a lianngan tertu a si (Phungthluk. 11:11)
3)      Thluachuah hmuhnak a si (Hose 10:12)
4)      Eiawk a za in an ngei zungzal lai (Phungthluk 13:25)
5)      A tefa hna caah thluachuahnak a si(Phungthluk. 20:7)
6)      Thinghnah hring bantuk in an hninghno lai(phungthluk 11:28)
7)       Nunnak thingkung a si( Phungthluk. 11:30)
8)       Thihnak chungin chuahtu a si( phungthluk 11:4)
9)       Harnak chungin chuahtu a si (phungthluk. 11:8)
10)   Rawltaam in a umter siang hna lo (phungthluk 10:3)
11)   Nunnak cerhti a si (Phungthluk 10:11)
12)   Chan a sauter (Phungthluk 16:31)
13)   Ral vannak a si (II Korin 6:7)
14)   Raithawinak hnakin a duh deuh (phungthluk 21:3)
15)   An ral a tha (Phungthluk 28:1)
16)   Bawipa mit nih a van hna (II Chan 16:9)
17)   Taangphaw ah I benh ding a si (Efesa 6:14)
18)   Zumtu kan thuam a si. (Biathlam 19:8)
19)   Tuumkung bantuk in hninghno I thei tlai ding(Salm 91:12-13)
20)   Bawipa hmai hmuhnak a si (Salm 11:7)
21)   Bawipa nih a zohkhenh hn. An aunak kha a theih I harnak chungin a chuah hna (Salm 34:15,17 ; 37:39)
22)   Ram chungah him tein an um lai, ram cu an ta a si zungzal lai( Salm 37:29)
23)   Thluachuahnak an si ( Phungthluk 10:7 ,phungthlukbia a ngan 11,12 le 13 zong rel chih hna.

ü  Dinlonak nih a chuahpi mi theipar
1)      Din lonak in inn a sa mi, hlennak in inn chungdot khan a sermi, riantuan man ni hlawh a pe duhlo mi hna cungah ningzahnak a tlung lai. (Jere.22:13)
2)      Din lobnak in chawva a kawlmi hna le a ngai luaimaimi hna cu amah ti a si lomi ti, a bu chungah a tlumhmi Vakiing bantuk a si. A chanitim hlan ah a chawva cu a kaltak ko lai (Jere 17:11)
3)      Dinnak kha na thawl ahcun a hmaanmi thil nih an neih kho lai lo. (Isaiah 59:14)
4)      A ding lommi tehte cu dantat loin a luat lai lo. (Phungthluk 19:9)
5)      Na inn sakmi ah na um lai lo I, na lo thlawhmi zong na ding ei lai lo. (Amos 5:7-11)
6)      Bawipa nih Jerermiah sinah Judah Siangpahrang inn chungkhar David tefa hna sinah chim a fialmi cu hi hi a si—Nifatin dinnak kha tuah a sinak hnga tuah I zuam uh. Hlengmi pa kha a hlengtu sinin va chanh uh. Cucu nan tuah lo ahcun tthatlonak nan tuahmi nih hin ka thinnlinhnak cu hmih kawh lomi Mei bantuk in a alhter sual lai, tiah a ti (Jere 21:12).  Hlengtu a thlauh lomi hmanh hi tluk ttihnung a co lo dingmi cu tih a va nung dah! Mi ding lo chinchin cu zeidah kan lawh lai……
Rev.Dr. Robet Mang Hre tialmi chungin lakmi a si..